Strona główna | Galeria zdjęć | Aktualności | Księga gości | Informacje | Nauczyciele | Linki | Promyczek | Nasza szkoła | Publikacje nauczycieli | Publikuj
Wybierz dział publikacji
Wpisz szukane słowa
Wyszukaj w:

Publikacje / dydaktyka / Jarosław Bigos - Na czym polega analiza egzaminu gimnazjalnego X


Autor: Jarosław Bigos
opublikowano: 2008-08-09 :: 23:42






Na czym polega analiza egzaminu gimnazjalnego

Na czym polega analiza egzaminu gimnazjalnego???

Opracował: Jarosław Bigos - luty 2008




Na wstępie chciałbym zaznaczyć, że analiza egzaminu nie jest "biurokratycznym wymysłem", który niczemu nie służy a jest tylko dodatkową pracą dla nauczycieli. Postaram się to wykazać w tym materiale.

Sam wynik egzaminu, który przysyła OKE nie mówi nam niczego ponad to, ile punktów uzyskał dany uczeń. Nie możemy na podstawie samej ilości punktów wyciągnąć żadnych konstruktywnych wniosków. Nie możemy nawet stwierdzić tak podstawowej rzeczy jak to czy jest lepiej czy gorzej niż było w zeszłym roku.

Przykład 

 Załóżmy, że średnia punktów z egzaminu dla całej szkoły wynosi 62,4 zaś w zeszłym roku wynosiła 65,2. Wydawałoby się, że wniosek jest prosty - jest gorzej niż w roku ubiegłym. Tymczasem prawda może być zupełnie inna. Dlaczego???

Co roku OKE bada te same standardy egzaminacyjne. Przypomnijmy:

W części humanistycznej 

Czytanie i odbiór tekstów kultury

Tworzenie własnego tekstu

W części matematyczno - przyrodniczej 

Umiejętne stosowanie terminów, pojęć, procedur z zakresu przedmiotów matematyczno- przyrodniczych niezbędnych w praktyce życiowej i dalszym kształceniu 

Wyszukiwanie i stosowanie informacji 

Wskazywanie i opisywanie faktów, związków i zależności w szczególności przyczynowoskutkowych, funkcjonalnych, przestrzennych i czasowych.     

Stosowanie zintegrowanej wiedzy i umiejętności do rozwiązywania problemów

Pomimo, iż standardy są niezmienne, to co roku badane są innymi zadaniami i często na egzaminie sprawdzane są inne umiejętności przypisane danym standardom. Ze względu na to poziom testu w roku bieżącym może być dużo trudniejszy niż był w roku poprzednim. I dlatego też punktowy wynik egzaminu jest dla nas tylko "suchą informacją".

Dopiero prawidłowe przeanalizowanie wyników egzaminu po pewnymi kątami, powie nam, jakie były rzeczywiste osiągnięcia uczniów w stosunku do ubiegłych lat, w stosunku do innych szkół, innych powiatów czy województw. Analiza taka pokaże także niedoskonałości i mocne strony naszych uczniów, a co najważniejsze wykaże ile pracy włożyła szkoła, aby osiągnąć otrzymane efekty.

       Analiza i opracowanie wyników egzaminu sprowadza się do przełożenia go na 3 następujące parametry statystyczne:

1. Łatwość egzaminu (zadań, standardów, umiejętności), która wskazuje nam czy powinniśmy być z danej rzeczy zadowoleni czy też nie

2. Skala staninowa - na jej podstawie możemy porównać wyniki z reszta kraju czy z rokiem poprzednim

3. Edukacyjna wartość dodana, która pokazuje ile pracy włożyła szkoła w celu osiągnięcia danego efektu.

Łatwość, czyli z czego być zadowolonym a z czego nie

Łatwośćzadania (testu), rozumiana jako stosunek sumy punktów uzyskanych przez zdających za zadanie lub test do iloczynu liczby egzaminowanych uczniów i maksymalnej liczby punktów możliwych do uzyskania za zadanie lub test. 

Przykład 

Za dane zadanie można było uzyskać maksymalnie 5 punktów. Rozwiązywało go 10 uczniów i uzyskali kolejno następujące wyniki punktowe: 2, 5, 5, 4, 1, 4, 3, 3, 2, 4. W sumie daje to 33 punkty. Obliczamy łatwość zadania:

 

                            33 punkty / 5 punktów x 10 uczniów = 0,66          

                                     

Na podstawie współczynnika łatwości możemy określić czy dane zadanie należało do łatwych czy do trudnych. Służy to tego znormalizowana tabela: 

                     

0 - 0,19

0,20 - 0,49

0,50 - 0,69

0,70 - 0,89

0,90 - 1,00

Zadanie bardzo trudne

Zadanie trudne

Zadanie umiarkowanie trudne

Zadanie łatwe

Zadanie bardzo łatwe

 


Na jej podstawie wnioskujemy, że nasze analizowane zadanie o łatwości 0,66  należało do umiarkowanie trudnych.

Na podstawie łatwości określamy również poziom osiągnięć uczniów, zgodnie z poniższą tabelą:

 

 

% uzyskanych punktów

0 - 19

20 - 49

50 - 69

70 - 79

80 - 89

90 - 100

Średnia łatwość zadań

Bardzo trudne

Trudne

Umiarkowanie trudne

Łatwe

Bardzo łatwe

Stopień osiągnięć

Bardzo niski

niski

Niżej zadawalający

Zadawalający

dobry

Bardzo dobry

 

 

 

 


 

Jak widać poziom zadowalający to łatwość => 0,7.

Przy analizie egzaminu w każdej klasie obliczmy łatwości dla:

" Poszczególnych zadań

" Poszczególnych standardów

" Poszczególnych umiejętności

 

Dociekać należy przy tym co może być faktycznym błędem w procesie nauczania sprawiającym, że uczeń opanował pewne umiejętności w stopniu niezadowalającym - zadanie dla nauczycieli przedmiotów. Na przykład nauczyciel powinien się zastanowić czy nie robi błędu przyjmując dany program dla danej klasy.

Łatwość zadań nie jest dla nas wystarczającą informacją do tego, aby porównywać wyniki egzaminu z innymi szkołami czy poprzednimi latami. W tym celu niezbędne jest przedstawienie wyników w skali staninowej.

 

Skala staninowaczyliporównywanie wyników z poprzednimi latami i innymi szkołami

Skala staninowa ma 9 stopni. Każdy stopień odpowiada pewnej z góry ustalonej procentowej liczbie populacji uczniów którzy uzyskali podobny wynik. 

 

 


 

Jak przeliczamy odpowiednie staniny na punkty? 

Oblicza się w pierwszej kolejności rozpiętość punktową czyli różnice pomiędzy wynikiem największym a najmniejszym. Następnie otrzymaną rozpiętość punktową dzieli się na 9 (nierównych) części według liczby procentów przyporządkowanych dla każdej staniny. Otrzymujemy tabele jak np. poniższa

 

Stanin

Opis wyniku

Przedział punktowy

Procent uczniów

1.

Najniższy

1 - 9

3,7%

2.

Bardzo niski

10 - 13

6,5%

3.

Niski

14 - 18

13,6%

4.

Niżej średni

19 - 23

17,6%

5.

Średni

24 - 29

22,2%

6.

Wyżej średni

30 - 33

15,4%

7.

Wysoki

34 - 36

11,5%

8.

Bardzo wysoki

37 - 38

6,3%

9.

Najwyższy

39 - 40

3,3%

 

Główną tabele staninową  wykonuje się dla kraju. To w niej określone są przedziały punktowe przynależące dla danej Staniny w bieżącym roku. Na podstawie tych przedziałów wykonuje się kolejno tabele staninowe  dla  województwa, powiatu czy gminy. Szkoła również wyniki swoich uczniów przedstawia w podobnej  skali staninowej.  Porównując  takie tabele widzimy jak kształtują się wyniki naszej szkoły w stosunku do innych. Tabele staninową szkoły można również porównać do podobnej z zeszłego roku i sprawdzić czy uczniowie napisali słabiej czy lepiej.

Pomimo, iż praktykuje się porównywanie szkół pomiędzy sobą na podstawie skali staninowej, to trzeba zaznaczyć, że wszelkie rankingi powstałe na bazie tej skali mogą być dla szkół krzywdzące.

Skala staninowa bierze bowiem pod uwagę tylko wynik końcowy ucznia nie uwzględniając jego startu. Aby dowiedzieć się więcej o postępach ucznia oraz o rzeczywistej pracy szkoły należy przeanalizować wyniki egzaminu pod katem tzw. Edukacyjnej Wartości Dodanej

 

Edukacyjna Wartość Dodana czyliile pracy włożyła szkoła aby osiągnąć otrzymany efekt

WD oblicza się dla klasy lub dla szkoły na podstawie odpowiedniego programu komputerowego.

W tym celu wykorzystujemy wyniki sprawdzianu szóstoklasistów jako miarę potencjału edukacyjnego uczniów na "wejściu" do szkoły. Wzięcie pod uwagę wyników sprawdzianu pozwala w dużym stopniu kontrolować wpływ czynników indywidualnych i środowiskowych, a tym samym określać "czysty" wpływ nauczania w gimnazjum na wyniki egzaminu.  

Na podstawie sprawdzianu szacujemy wynik przewidywany uczniów na egzaminie gimnazjalnym. Różnica między wynikiem przewidywanym a uzyskanym przez uczniów danej szkoły stanowi wskaĽnik EWD, który uznajemy za miarę wkładu danego gimnazjum we wzrost wiedzy uczęszczających do niego uczniów. Wynik egzaminu zależy od trzech grup czynników: 

1. indywidualnych takich jak zdolności - w znacznym stopniu wrodzonych

2. społecznych takich jak wykształcenie rodziców, kapitał społeczny czy wpływ grupy rówieśniczej

3. szkolnych takich jak kwalifikacje i zaangażowanie nauczycieli czy warunki nauczania

Jeżeli chcemy przeciętny wynik egzaminu dla danego gimnazjum interpretować jako miarę efektywności nauczania, musimy wytrącić z wyniku wpływ tych czynników, których szkoła nie może skutecznie kształtować. 

Poniższy wykres pozwala prześledzić, na jaki błąd narażamy się porównując gimnazja ze względu na wynik egzaminu gimnazjalnego. W hipotetycznym porównaniu na powyższym wykresie przewaga Gimnazjum A nad Gimnazjum B wynika z bardziej korzystnego układu czynników indywidualnych i środowiskowych. Jeżeli z wyniku "wyjmiemy" to co zależy od zdolności i społecznego środowiska, ocena musi ulec zmianie - to Gimnazjum B lepiej uczy w zakresie sprawdzanym przez egzamin.

Metoda edukacyjnej wartości dodanej (EWD) pozwala w znacznym stopniu "oczyszczać" surowy wynik egzaminacyjny z wpływu czynników indywidualnych  i środowiskowych, na które szkoła nie ma skutecznego wpływu.

 

 



© 1999-2014 Ewa Krysińska